خطبة اِلہامِیّة — Page 415
روحانی خزائن جلد ۱۶ ۴۱۵ لجة النور والفطرة من الزمر، وقالوا لن نقبل معجزات الأنبياء والكرامات، فإنها رفتند و گفتند که ما معجزات انبیاء و کرامات ہرگز قبول نمی کنیم چرا کہ ایں ہمہ قصص لا يصدقها قانون الفطرة ولا نجد نموذجا منها في سلسلة | قصه ها هستند و قانون فطرت آنرا تصدیق نمی کند و هیچ نمونه آنها در سلسلہ مشاہدات نه می یابیم المشاهدات واختار قوم سوادًا أعظم ولو جمع الأشرار، و و قومی دیگر گروه عظیم را اختیار کردند گوآن گروه از مردم شریر پر باشد و قالوا من سلك الجَدَدَ أَمِنَ العثار۔ ولا يعلمون گفتند هر که طریق مستوی را اختیار کر دیعنی پنجه با جماع زداواز لغز شهاد را من بماند و نمی دانند ☆ أن الإجماع قد كان إلى زمن الصحابة، ثم حدث الفيج الأعوج که اجماع تا زمانہ صحابہ رضی اللہ عنہم بود باز هیچ اعوج پیدا شد و انحرف كثير منهم من الجادّة، و لذالك اشتدت و بسیار کس از صراط مستقیم منحرف شدند۔ از ہمیں سبب ضرورت و هذا مثل من أمثال الجاهلية، يُضرب حنا على الاتباع، والغرض منه مدح الإجماع۔ و ایس مثالی است از مثالہائے زمانہ جاہلیت که می زنند تا رغبت عمل آں دہند۔ و غرض ازاں ستائش اجماع است و قالوا من شد و انفرد عن الجمهور، فمثله كمثل رجل نزل بتلعةٍ وما نزل بنجد من گفتند که هر که منفرد ماند و از جمهور علیحدہ ماند پس مثال او مثال آں کسی است که در زینے شامل شد که آنجا سیلاب از بالائے کوہ الحسور، فجاء السيل وجرف به مع جميع ما كان من البعاع؛ فالغرض أن المرء على خطر می آید و ز ر ماندگی بر زمین بلند فروکش نشد - پس سیلاب آمد و اور اوہمہ متاع او را بیکبارگی ببرد۔ پس غرض از میں مثل این است که في الانفراد وفي التلاع ۔ هذا وأنا أقول إن هذه الأمثال ليست في كل محل واجبة الاتباع، وإنهم | انسان در حالت تنہائی و در حالت نزول در مکان نشیب وادی و سیلاب گاه جبال در خطره می باشد۔ این مثل است مگر من میگویم که ما فهموا مواردها وما نطقوا إلا كالشاع۔ وما آمنوا بالنبيين الصادقين المنفردين وصالوا عليهم كالسباع منه ہمچو ایں مثال در هر جا واجب العمل نیستند - ندانستند که مور د ہائے ایک مثالها چیست و ہمچونا دا نے سخن گفتند و انبیا را منفرد و تنها دانسته بدوشان ایمان نیاوردند و همچو درندگان حمله کردند - منه