انجام آتھم — Page 139
روحانی خزائن جلد ۱۱ ۱۳۹ مكتوب احمد ولو كان هذا جائزا لكان أحق به سيّدنا خير البرية، وقد سمعتم أنه صبر مدةً و اگر این امر جائز بودے۔ پس زیادہ تر حقدار این آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم بود و شما شنیده اید که آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم طويلة على تطاول الكفرة الفَجَرة، ورأى منهم كثير من الظلم والأذية، وأنواع تا مدتی برگردن کشی کافران و فاجران صبر کرد و از ایشان بسیاری از ظلم واذیت و گوناگون الشدة والصعوبة، حتى أخرجوه من البلدة، ثم أهرعوا إليه متعاقبين مغاضبين سختی و صعوبت دید تا آنکه او را از مکه معظمه بیرون کردند۔ باز بطور تعاقب به نیت قتل ہوئے او بتمامتر بنية القتل والإبادة، فصبر صبرًا لا يوجد نظيره في أحد من رسل حضرة غضب شتافتند ۔ پس آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم آن صبر اختیار کرد که نظیر آن در پیغمبران پیشین یافته العزة، حتى بلغ الإيذاء منتهاه، وطال مداه، فهناك نزلت هذه الآية نمی شود تا آنکہ ایذا بنهایت رسید و مدت آن دراز کشید - پس در آن وقت این آیت از خدائی سمیع و من الله السميع الخبير : أَذِنَ لِلَّذِينَ يُقْتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا خبیر نازل شد۔ ومضمون آیت این است که آن گرو ہے را اجازت مقابله میدهیم که مظلوم اند۔ وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٍ ۔ و خدا قادر است که ایشان را مد در ہو۔ فانظروا كَيْفَ صَبَرَ رَسُول الله وَخَير الرُّسُل عَلى ظلم الكفرة إلى پس بنگرید که چگونه رسول خدا صلی اللہ علیہ وسلم بر ظلم کافران تا روزگاری دراز صبر کرد۔ برهة من الزمان، ودفع بالحَسَنةِ السيئة حتى تمت حجة الله الديان، و جواب بدی به نیکی داد تا آنکه حجت خدائے جزا دہندہ با تمام رسید۔ وانقطعَتْ مَعَاذِير الكافرين۔ فاعلموا أن الله ليس كقصاب يعبط الشاة بغير و ہمہ عذر کافران منقطع شد ۔ پس بدانید که خدا تعالی مثل آن قصاب نیست که بغیر جر می گوسپند سہو کتابت معلوم ہوتا ہے کثیرا “ ہونا چاہیے۔ (ناشر) الحج : ٤٠ الله