قندیل ہدایت — Page 531
www۔irebooks۔com www۔irebooks۔com 531 of 1460 کتابخانه امید ایران www۔irtanin۔com ۲۳ تفاوت عقول در اصل فطرت خلاف معتزله که ایشان گویند در اصل عقول جزوی برابرند این فزونی و تفاوت از تعلم است و ریاضت و تجربه این تفاوت عقلها را، نیک دان مراتب از زمین تا آسمان عقلی همچو قرص آفتاب عقلی کمتر از زهره و شهاب هست عقلی چون ستارة آتشی هست عقلی چون چراغ سر خوشی ز آنکه ایر از پیش آن چون وا جهد نور یزدان بین خردها بر دهد عقلهای خلق عکس عقل او عقل او مشک است و عقل خلق بو عقل كل و نفس كل مردِ خداست عرش و کرسی را مدان کز وی جداست حق آن 5 3۔مظهر است ذات پاک او عقل جزوى عقل را بد نام کرد آن ز صیدی، حسن صیادی آن ز خدمت ناز مخدومی بیافت ز فرعونی آب کام زو بجو حق را، دنيا مرد را بی کام کرد J از دیگر مجو بدید وین ز اسیر شد وز لعب معکوس است و فرزین بند سخت صیادی، غم صیدی وین ز مخدومی ز راه عز يتافت اسیری سیطی از ارباب حیله کم کن کار اقبال است و بخت کشید شد خیال مكر کن در راه مکر کن تا حیله، کم تن تار را نيكو خدمتی وارهی از مکر خود که غنى ره کم دهد مکار را نبوت یابی اندر امتی مكر تا دور مكر کن تا روبهی و کمترین بنده خدمت ای گرگ کهن لیک، چون پروانه آتش بتاز زور را را بگذار بگذار و زاری را بگیر شوی کمی بر قصد گردی از افتی خداونده خداوندی ای زآن بر مدوز و پاک باز جسد شوی مکن سوی زاری آید ای فقیر گر گئی زاری بیابی رحم او رحم او در زاری خود باز جو زاری مضطر، تشنه معنویست زاری مرد دروغ آن غویست يوسف حیلت است که درونشان پر ز رشک علت است گریه اخوان ۲۴ حکایت آن اعرابی که سگ او از گرسنگی میمرد و انبان او پر نان بود و بر سگ نوحه می کرد و شعر میگفت و میگریست و بر سر و رو میزد و دریغش می آمد لقمه ای از انبان به سگ آن سگی میمرد، گریان آن عرب هیچ چه سازم؟ مرا تربیر چیست؟ مر سائلی بگذشت و گفت: این گریه چیست؟ دادن اشک می بارید و می گفت از کرب زین سپس من چون توانم بی تو زیست؟ نوحه و بهر کیست؟ زاری تو از www۔ircdvd۔com ۶۸۴ www۔yekdl۔com www۔omideiran۔ir کتابخانه امید ایران