آئینہ کمالاتِ اسلام — Page 522
روحانی خزائن جلد ۵ ۵۲۲ آئینہ کمالات اسلام ۵۲۲ و لا ينكرها الا المتعصبون۔ و كم من مدارس عمروها و اشاعوا انواع الفنون و اخرجوا كل ما كان كالمدفون و رتبوا فيها قواعد الامتحان ليكرم الطالب اويهان۔ ولا شك انهم احسنوا ضوابط التعليم و أكملوا طرق التفهيم و ملكوا في هذا الأمر كل زندة متعسرة الاقتداح و كل قلعة مستصعبة الافتتاح، و مع ذالك مؤونة هذا التعليم قليلة و ايامها معدودة و فوائدها جليلة فليغبط الغابطون۔ ولعمرى ان هذا القوم ترجمہ: و عاید بحال مانشو د ۔ اگر چنانچہ بیک نا گاه با ید آهنگ سفر را سا زبکنیم ولذا باید خانه ها را بی پاس و حفظ خودمان در عقب بگزاریم هیچ باک از دز و شب رو تیره درون نداریم - هیچ تفاوتی نمی باشد از این که پنداری در زمره دوستان و برادران خویش نشسته و از دیوار خانه ها برون نرفته ایم ۔ اکنون عاقلان خود بگویند که با این نعمتها چگونه شکر این دولت عظمی بجا نیاریم - ما را آزادی کلی و اقتدار تام در جمیع امور اسلام از اشاعت دین و تالیف کتب وا قامت براہین و وعظ و دعوت خلق با سلام و روزه و نماز و حج و زکوة مرحمت فرموده اند۔ اکثر قضیہ ہائے مسلمانان را که تعلق به شریعت عزائے محمد یہ ( على صاحبها السلام والتحية ) دارد بشریعت رو میکنند - و در معاملات مسلمانان استفتا از علمائے اسلام میفر مایند و از اعتدا اعراض می نمایند و در وقت امضائے حکمی و نفاذ امرے ہر گونه تانی و تفتیش ممکن باشد بجا می آرند و عجلت را روانمی دارند و چون دو مسلم حکومت خود را با نها مرفوع کنند اولاً هر نهج ترغیب و تحریص آن میدهند که آن ہر دور جوع به شورائے مسلمانان آورند و از میان خود با حکم برگزینند و بر قبول آنها این مشورت