تاریخ احمدیت (جلد 24) — Page 239
تاریخ احمدیت۔جلد 24 239 سال 1967ء بزبان فارسی چاپ کرد۔در زیر انتخابی از آن کتاب داده شده است ترجمہ:- آپ ضلع گورداسپور کے قادیان نامی گاؤں میں ۱۸۳۵ء میں پیدا ہوئے آپ بچپن ہی سے دین مبین اسلام سے محبت رکھتے تھے۔چنانچہ آپ نے اسلام کا بنظر غائر مطالعہ شروع کر دیا۔اُن دنوں ہندو اور عیسائی اسلام کے خلاف پروپیگنڈہ کر کے عوام کو راہ حق سے منحرف کر رہے تھے (حضرت) میرزا صاحب موصوف اسلام کے خلاف اعتراضات کے جواب کے لئے کمر بستہ ہوئے اور نہایت محکم اور قاطع دلائل کے ساتھ دشمنانِ اسلام کو شکست دی۔آپ کی تصنیفات کی تعداد ۸ کے لگ بھگ ہے۔ذوق شعری بھی رکھتے تھے۔فارسی میں درنشین نامی کتاب شائع کی۔یہ کلام اسی کتاب سے منتخب ہے نمونہ کلام بر آن سرم که سروجاں فدای تو بکنم که جان بیار سپردن حقیقت یاری است بیچ آگهی نبود زعشق و وفا مرا خود ریختی متاع محبت بدانم فصلِ بہار و موسم کل نایدم بکار کاندر خیال روی تو ہردم بظشنم در کوی تو اگر سرعشاق را زنند اول کسی که لاف تعشق زند منم ذره را تو بیک جلوه کنی چون خورشید ای بسا خاک که چون ما مه تابان کردی ہوشمندان جهان را تو کنی دیوانه اے بسا خانه فطنت که تو ویران کردی تا نه دیوانه شدم ہوش نیامد بسرم اے جنون گرد تو گردم که چه احسان کردی کہ نعت درد دلم جوشد ثنائی سروری آنکه در خوبی ندارد ہمسری آنکه در جود و سخا ابر بهار آنکه در فیض و عطا یک خاوری بر لبش جاری ز حکمت چشمه ای در دلش پر از معارف کوثری روشنی از وی بهر قومی رسید نور او رخشید بر هر کشوری منکه از حسنش همی دارم خبر جان فشانم گردید دل دیگری یاد آن صورت مرا از خود برد هر زمان مستم کند از ساغری