مکتوبات احمد (جلد پنجم)

مکتوبات احمد (جلد پنجم) — Page 483

مقدسہ بیان میشود کہ تا حقیقتِ خدا پرستی دانستہ باشی۔قولہ تعالیٰ۔۔حمد است خدا ئے ر اکہ رب ہمہ عالم ہاست امہربانی بر مہربانی کنندہ۔بادشاہِ روزِ عدالت۔۔ترا عبادت میکنیم وازتو مدد میخواہیم۔یعنی عبادت کر دن کارِ ما است و بدرجہ قرب و معرفت رسانیدن کا رِ ُتست۔چنانچہ در آیت مابعد تفصیل معنی مدد گاریست کہ خود تعلیم میفرماید۔۔تو ہدایت کن مارا راہِ راست راہ کسا نیکہ بدرجہ معرفت رسانیدی آنہار ا کسا نیکہ بر ایشاں خشم نمے گیری کسانیکہ از تو دور نیستند۔باید دانست کہ در آیات ماقبل  تعلیم معنی عبادت است و در آیاتِ مابعد تعلیم معنی استعانت یعنی مدد خواستن است چنانچہ بر ناظربصیر مخفی نیست اکنوں در ذیل ایں کلام ازالہ اوہام بت پرستان تحریر میشود کہ سابق ذکر کردہ شد۔درصفحہ اوّل سطر ہفتم و ہشتم ایں رسالہ میگویند کہ ایزدبیچوں بریں سہ پیکرمجسم شدو غبارے بردامن وحدتِ اونہ نشست۔میگویم کہ یکے بودن او تعالیٰ و محیط بودن اوہمہ موجودات راوغیر محدود بودن او از ازل تا ابد یکساںبودن او و بزرگ ازہمہ بودن او وغیرہ صفات ہاکہ میدارد ہمہ صفات او درد لِ مااز روز ِازل نشستہ است و آرام گاہ جانہاشدہ وقرار گاہِ دلہا گرد یدہ صفات او مرجع د لِ ما است ودل ما مانوس صفات اوست وسہ گفتن کفّار و مجسم گفتن و صاحب زن و فرزند و مادر و پدر گفتن فقط بر ز بانہا کفار است و دل را از تسلیم آں بہرہ نیست۔پس زیادہ تر ازیں کدام غبار خواہد بود کہ آں امور در ذاتِ حق گمان مے کنند۔شہادتِ دل برآں نیست و اگر مراداز غبار آں غبار است کہ ازتودئہ خاک حاصل میشود ایں امر دیگر است پوشیدہ نماند کہ تکلیف ایمان را شہادتِ دِل ضروری است۔زیر آنکہ احتمال کذب از دامن اخبار دست بردار نیست وعلامت کلام ربّانی ہمیں است کہ بر صدق تعلیمات او دل شہادت دہد قیاس باید کرد کہ ازاں کہ سخنے خواستن داورم را تکلیف شنیدن دادن از عدالت دور ترست پس خدائے کریم و