مکتوبات احمد (جلد پنجم) — Page 483
مکتوبات احمد ۴۸۳ جلد پنجم مقدسه بیان میشود که تا حقیقت خدا پرستی دانسته باشی۔ قولہ تعالیٰ ۔ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَلَمِين - حمد است خدائے را که رب ہمہ عالم باست الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مهربانی بر مهربانی کننده - ملِكِ يَوْمِ الدِّينِ بادشاه روز عدالت - إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ - ترا عبادت میکنیم از تو مدد میخواهیم یعنی عبادت کردن کار ما است و بدرجہ قرب و معرفت رسانیدن کارتست ۔ چنانچه در آیت ما بعد تفصیل معنی مدد گاریست که خود تعلیم میفرماید اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ - تو ہدایت کن ما را راه راست راه کسانیکه بدرجه معرفت رسانیدی آنها را کسانیکه برایشان خشم نمے گیری کسانیکه از تو دور نیستند - باید دانست که در آیات ما قبل إِيَّاكَ نَعْبُدُ تعلیم معنی عبادت است و در آیات مابعد إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ تعلیم معنی استعانت یعنی مدد خواستن است چنانچه بر ناظر بصیر مخفی نیست اکنون در ذیل این کلام ازالہ اوہام بت پرستان تحریر میشود که سابق ذکر کرده شد ۔ در صفحه اول سطر هفتم و هشتم این رساله میگویند که ایز دبیچوں بریں سہ پیکر مجسم شد و غبارے بردامن وحدت او نه نشست ۔ میگویم که یکی بودن او تعالی و محیط بودن او همه موجودات را و غیر محدود بودن او از ازل تا ابد یکسان بودن او و بزرگ از همه بودن او وغیرہ صفات ہا کہ میدارد همه صفات او در دل ما از روز ازل نشسته است و آرام گاه جانها شده و قرارگاه دلها گردیده صفات او مرجع دل ما است و دل ما مانوس صفات اوست و سه گفتن کفار و مجسم گفتن و صاحب زن و فرزند و مادر و پدر گفتن فقط بر زبانها کفار است و دل را از تسلیم آں بہرہ نیست۔ پس زیادہ تر ازیں کدام غبار خواهد بود که آن امور در ذات حق گمان می کنند ۔ شہادت دل بر آن نیست و اگر مراد از غبار آن غبار است که از توده خاک حاصل میشود این امر دیگر است پوشیده نماند که تکلیف ایمان را شهادت دل ضروری است زیر آنکه احتمال کذب از دامن اخبار دست بردار نیست و علامت کلام ربانی ہمیں است که بر صدق تعلیمات او دل شہادت دهد قیاس باید کرد کہ ازاں کہ سخنے خواستن داورم را تکلیف شنیدن دادن از عدالت دور ترست پس خدائے کریم و